سامانه مودیان چیست و کاربرد آن چیست؟
سامانه مودیان، در واقع یک بستر یکپارچه و الکترونیکی است که توسط سازمان امور مالیاتی کشور طراحی و راه اندازی شده است. هدف اصلی این سامانه، ثبت، پردازش و تبادل اطلاعات مالیاتی بین مودیان (اشخاص حقیقی و حقوقی)، واسطه های مالی (مانند بانک ها و شرکت های پرداخت) و خود سازمان امور مالیاتی است. اما کاربرد اصلی این سامانه چیست؟ در ادامه به بررسی دقیق آنها پرداخته ایم که عبارت است از:
۱. شفافیت کامل در معاملات: مهم ترین کاربرد سامانه مودیان، ایجاد شفافیت است؛ در گذشته، بسیاری از معاملات به صورت غیررسمی یا با فاکتورهای دستی انجام می شد که امکان ردیابی آنها دشوار بود. با اجرای این سامانه، تمامی فروش و خریدها باید از طریق پایانههای فروشگاهی ثبت شوند و یک کد رهگیری دریافت کنند. این کد رهگیری نشان می دهد که معامله در سامانه دولت به ثبت رسیده است.
۲. حذف مالیاتهای کاغذی: کاربرد دیگر این سامانه، حذف دفاتر مالیاتی سنتی و کاغذی است. پیش از این، مودیان موظف بودند دفاتر روزنامه و کل خود را دستی نگهداری کنند و هر ساله تحویل اداره مالیات دهند. اکنون، تمامی این اطلاعات به صورت خودکار در سامانه مودیان ذخیره می شود.
۳. پایش لحظهای درآمدها: سازمان امور مالیاتی از طریق این سامانه می تواند در هر لحظه میزان فروش و درآمد فعالان اقتصادی را رصد کند. این امر باعث می شود که مالیات بر اساس واقعیتهای اقتصادی و نه اظهارات صرفاً ادعایی محاسبه شود.
۴. یکپارچه سازی: این سامانه اطلاعات را از بانکها، گمرک، شهرداری ها و سایر نهادها دریافت کرده و با اطلاعات فروش مودیان تطبیق می دهد. این کاربرد حیاتی، مانع از اعلام درآمدهای کمتر از واقعیت می شود.
برای کار با سامانه مودیان، مودیان باید مراحل مشخصی را طی کنند؛ این فرآیند نیازمند آشنایی با ابزارهای دیجیتال است که شامل مراحلی است که به طور دقیق آن را بررسی کرده ایم :
اولین قدم، ورود به پورتال سازمان امور مالیاتی به نشانی tax.gov.ir است. مودیان باید با استفاده از امضای الکترونیک یا نام کاربری و رمز عبور (احراز هویت شده در سامانه احراز هویت مالیاتی) وارد پنل کاربری خود شوند. پس از ورود، مودی باید نسبت به ثبت درخواست برای پایانه فروشگاهی اقدام کند. پایانه ها به دو دسته تقسیم می شوند که عبارت اند از:
https://shayganacc.com/
پایانه فروشگاهی نوع الف (کارپوشه): برای فروشگاه های بزرگ، زنجیرهای و شرکتهای تجاری که نرم افزارهای حسابداری پیشرفته دارند.
پایانه فروشگاهی نوع ب (اپلیکیشن موبایل): برای اصناف کوچک، فروشندگان سیار و کسب و کارهایی که حجم معاملات کمتری دارند.
پس از فعال سازی پایانه، هر بار که فروشی انجام می شود، مودی موظف است صورت حساب الکترونیکی صادر کند. این صورت حساب شامل اطلاعات خریدار (نام، کد ملی/شناسه ملی)، اطلاعات کالا یا خدمات، مبلغ واحد، تخفیف ها و مالیات بر ارزش افزوده است.
پس از ارسال اطلاعات به سامانه مودیان، سامانه یک «کد یکتا و رهگیری» برای آن تراکنش صادر می کند. این کد نشان دهنده ثبت قانونی معامله است. در معاملات بین مودیان ، ارسال این کد به خریدار الزامی است تا خریدار بتواند مالیات و عوارض پرداختی را از هزینه های خود کسر کند.
همچنین برای کالاهای مشمول مالیات و عوارض (مانند سیگار، نوشابه های گازدار و خودرو)، مودیان باید علاوه بر صورتحساب فروش، «صورتحساب انبار» نیز ارسال کنند. این کار موجودی کالا در انبار را با فروشهای انجام شده تطبیق میدهد تا از فروش کالای بدون فاکتور جلوگیری شود.
در پایان هر دوره (معمولاً سه ماهه)، سامانه مودیان بر اساس تمام صورتحساب های ارسالی، پیش نویس اظهارنامه مالیاتی را تهیه می کند؛ مودی باید این پیش نویس را بررسی کرده و در صورت صحت، تایید نهایی را انجام دهد.
