آشنایی با علل اسهال در کودکان و راهکارهای درمان آن
اسهال یکی از عوامل مهم بیماری و مرگ کودکان در کشورهای در حال پیشرفت است و تعداد دفعات ابتلا به اسهال در هر کودک ۳/۳ بار در سال تخمین زده میشود و میتواند یکی از علل مهم مرگ در دو سال اول زندگی هر کودک باشد. ابتلا به اسهال در سنین ۱۱-۹ ماهگی بیشترین شیوع را دارد.
چه عواملي موجب اسهال مي شوند؟
ممكن است اسهال در اثر عوامل ويروسي يا باكتري ايجاد شده باشد. ممكن است اسهال به علت عامل انگلي، مصرف يك دوره آنتي بيوتيك يا آلرژي نسبت به شير يا يك نوع ماده غذايي و در بچه هاي بزرگتر به علت نوشيدن بيش از حد آب ميوه ايجاد شود. به طور کلی از علل بروز اسهال می توان به موارد زیر اشاره کرد.
گاستروانتريت
گاستروانتريت كه اغلب به نام آنفلوآنزاي روده اي نيز ناميده مي شود درواقع نوعی التهاب معده و روده است كه در كودكان خردسال و بزرگسالان ايجاد اسهال مي كند. اين بيماري شايع است؛ ويروسهاي متعددي مي توانند عامل آن باشند كه شايعترين آنها روتاويروس ها هستند و تقريبا عامل اكثر اسهال هاي منجر به بستري شدن خردسالان مي باشند. اگر كودك شما دچار اسهال توأم با كرامپ هاي شكمي، استفراغ و تب خفيف شده است احتمالا اسهال او نوعي گاستروانتريت است. بخاطر داشته باشيد كه اگر كودك به اندازه كافي غذا نمي خورد و مايعات نمي نوشد، احتمال دارد كه آب زيادي از دست بدهد.
عفونت باكتريائي
اسهال شديد با يا بدون استفراغ، همراه با كرامپ هاي شكمي، خون در مدفوع و تب ممكن است به علت ويروس يا يك نوع باكتري به نام اشرشياكولي و يا به علت سالمونلا باشد. بعضي از اين عفونت ها خود به خود درمان مي شوند ولي برخي ديگر نظير اسهال به علت اشريشياكولي كه در گوشت هاي نيمه پخته يافت مي شوند، ممكن است بسيار جدي باشند. بنابراين اگر كودك شما داراي اين علائم است او را نزد پزشك ببريد. پزشك او را معاينه مي كند و احتمالا كشت مدفوع در خواست خواهد كرد.
انگل ها
عفونت هاي انگلي نيز مي توانند اسهال ايجاد كنند. نظير ژيارديازيس كه در اثر يك انگل ميكروسكوپي كه در روده زندگي مي كند بوجود مي آيد. انگل ها براحتي در جوامعي كه زندگي هاي دسته جمعي وجود دارد انتشار مي يابند و درمان آن شامل داروهاي خاصي است. رعايت بهداشت نظير شستشوي مكرر دست ها پس از تعويض پوشك، بهترين راه پيشگيري از انتشار عفونت است.
آنتي بيوتيك ها
اگر كودك شما در جريان مصرف يك دوره آنتي بيوتيك يا پس از آن به اسهال مبتلا شده است ممكن است اسهال او مربوط به دارو باشد. موضوع را با پزشك در ميان بگذاريد؛ شايد داروي ديگري را جايگزين آن كرده و داروئي نيز براي اسهال تجويز كند.
عوامل تغذيه اي
مصرف زياد آب ميوه ( بخصوص آب ميوه هاي محتوي سوربيتول و مقادير زياد فروكتوز ) يا نوشيدن بيش از حد نوشيدني هاي شيرين وضعيت شكم كودك را به هم مي زند و موجب دفع بيش از حد مدفوع مي شود. قطع مصرف بايد مشكل را در عرض يك هفته بر طرف سازد. متخصصين توصيه مي كنند كه قبل از 6 ماهگي به كودك آب ميوه ندهيد و پس از آن هم بيش از 120 تا 160 سي سي در روز به او ندهيد. شير خشك هايي كه با ميزان ناصحيح آب مخلوط شده است نيز مي توانند موجب اسهال شوند بنابراين دقت كنيد كه هنگام آماده كردن شير ميزان آب مخلوط شده با شير خشك صحيح باشد.
آلرژي نسبت به شير
آلرژي نسبت به شير نادر است ولي مي تواند باعث اسهال و گاهي استفراغ شود. اگر كودك شما به شير آلرژي دارد ممكن است علائم آن از چند دقيقه تا چند ساعت پس از شير خشك تهيه شده از شير گاو و يا غذاهاي حاوي فرآورده هاي لبني (پس از شروع مصرف غذاهاي جامد) ظاهر شود. اگر شما مشكوك هستيد كه اسهال كودك به شير مربوط است در اين باره با پزشك او مشورت كنيد.
اسهال اگر چه علامت بیماری است اما یک موهبت است که باعث دفع عامل عفونت از بدن میشود. بنابر این در زمان اسهال شدید بهترین راه برای نجات کودک این نیست که داروهای بند آورنده اسهال – آن هم سر خود – به او بدهید. بلکه درست این است که آنقدر مایعات به او بخورانید که کم آبی بدنش جبران شود.
