آشنایی با علل اسهال در کودکان و راهکارهای درمان آن
درمان و مراقبت
در موارد ذیل، باید کودک را حتما نزد پزشک ببریم:
- اسهال با تب بالا (۵/۳۸ درجه یا بیشتر)
- اسهال همراه با استفراغ بیش ازسه بار در ۱۲ ساعت
- اسهال همراه با گوش درد
- اسهال همراه با گلودرد چرکی
- بیمار اسهالی مبتلا به کمآبی درجه شدید باشد
- اسهال همراه با خون یا بلغم باشد
- دفعات اسهال بیش از ۶ بار در ۱۲ ساعت باشد (اسهال شدید)
- اسهال بیش از یک هفته ادامه داشته باشد.
چنانچه کودک علائم فوق را نداشته باشد و اسهال بدون استفراغ مکرر و بدون تب بالا داشته باشد، برنامه درمانی ذیل را در منزل میتوان شروع کرد. در این زمینه سه اصل وجود دارد.
1. برای جلوگیری از کمآبی، به کودک مایعات بیشتر از معمول بدهید.
به کودک حریره و سایر مایعات خانگی مثل لعاب برنج، آب سیب، چای کمرنگ، سوپ رقیق و آب خوردن بدهید. اگر کودک کمتر از ۶ ماه دارد و هنوز غذاهای جامد را شروع نکردهاید، دادن آب و محلول او.آر.اس بر سایر غذاهای مایع ترجیح دارد.
محلول او.آر.اس را مطابق روش زیر به کودک بدهید.
- پس از هر بار مدفوع کردن داده شود ( برای کودکان کمتر از ۲۴ ماه ۵۰ تا ۱۰۰ میلیلیتر و کودکان ۲ تا ۱۰ سال ۱۰۰ تا ۲۰۰ میلیلیتر و برای اشخاص ۱۰ سال و بیشتر هر مقدار که بخواهد)
- به کودک هر قدر که مایل بود از مایعات خانگی بدهید.
- تا زمان قطع اسهال، مایعات را ادامه بدهید.
طرز تهیه و نحوه مصرف او.آر.اس:
یک بسته پودر او.آر.اس را در ۱ لیتر آب جوشیده سرد شده (معادل ۴ لیوان بزرگ) حل نموده و طبق دستور ذیل به کودک بدهید.
- به کودک زیر ۲ سال هر ۱ تا ۲ دقیقه یک قاشق چایخوری او.آر.اس بدهید.
- به بچههای بزرگتر با یک فنجان مرتبا و جرعه جرعه محلول او.آر.اس بدهید.
- اگر کودک استفراغ کرد، ۱۰ دقیقه صبر کنید سپس محلول را با فواصل بیشتری بدهید (مثلا هر ۲ تا ۳ دقیقه یک قاشق پر)
تنها درمان شناخته شده برای روتاویروس (ویروس عامل اسهال) در حال حاضر، تأمین آب و املاح از دست رفته بدن است و آنتیبیوتیکها هیچ نقشی در درمان این بیماری ندارند. پس، از دادن آنتی بیوتیک بدون اطلاع پزشک خود داری کنید. بهتر است بدانید اگر پزشک لازم بداند برای افتراق این اسهال از اسهالهای میکربی و انگلی، آزمایش کشت مدفوع از کودک میگیرد؛ مصرف آنتی بیوتیک ممکن است نتیجه آزمایش راهم مخدوش کند
2. برای جلوگیری از سوء تغذیه، به کودک مقدار زیادی غذا بدهید.
کودک را مرتبا با شیر مادر تغذیه کنید. (خیلی مهم)
- اگر کودک شیرمادر نمیخورد، شیر همیشگیاش را به او بدهید. اگر سن کودک کمتر از ۶ ماه است و هنوز غذای جامد را شروع نکردهاید شیر مادر یا شیر خشک را با مقدار مساوی آب رقیق کرده برای مدت ۲ روز به کودک بدهید.
- اگر سن کودک ۶ ماه یا بیشتر است و هم اکنون غذای جامد میخورد، به کودک غلات یا سایر غذاهای نشاستهای و در صورت امکان مخلوطی از حبوبات پخته و له شده، سبزیجات، گوشت یا ماهی بدهید. یک یا دو قاشق چایخوری روغن نباتی به هر وعده غذای کودک اضافه کنید.
- به کودک آب میوه تازه و در صورت امکان موز له شده برای جبران پتاسیم بدهید.
- به کودک غذای تازه پخته شده بدهید و غذا را کاملا بپزید و له کنید و یا به خوبی چرخ نمایید.
- کودک را تشویق به خوردن کنید. حداقل روزی ۶ بار به او غذا بدهید.
- پس از بند آمدن اسهال، همان رژیم غذایی را ادامه داده و به مدت دو هفته روزی یک وعده غذای اضافی بدهید.
3. اگر کودک ظرف سه روز بهتر نشد یا در صورت پیدا شدن هریک از علائم ذکر شده قبلی، به پزشک مراجعه نمایید.
طبق بررسی و گزارش اغلب محققان خوردن ماست به درمان اختلالا ت هاضمه ای كه در اثر مسمومیتهای غذایی و یا سایر عوامل عفونت زا ایجاد شده است نیز كمك می كند و تحقیقات علمی نشان می دهد كه ماست دارای خاصیت آنتی بیوتیكی بخصوص ضد باكتری اشریشیا كولی است . اشریشیا كولی عامل معروف اسهال در مسافران بخصوص كودكان است .
ماست در عین حال برای تسكین اسهالهای ناشی از رشد سریع میكروبها كه غالبا در اثر خوردن آنتی بیوتیكهای شدید صناعی ایجاد می شود نیز اثر مفید دارد و به همین دلیل برخی از پزشكان در مواردی كه برای درمان ناچار از تجویز پنی سیلین هستند به بیمار توصیه می كنند كه ماست هم بخورند.
