شایع ترین بیماری های کودکان در فصل زمستان
ویروسها بزرگ و کوچک نمیشناسند و به هر کسی که شرایط مساعدی داشته باشد، حملهور میشوند. در این میان ظاهرا کودکان هدف خوبی هستند و ورود ویروس به بدن کودک مدتی او را از درس و مدرسه باز میدارد. گرچه فرار از دست ویروسها چندان کار آسانی نیست اما خانوادهها باید شایع ترین بیماری های کودکان در فصل زمستان را دانسته و جهت مراقبت از فرزندانشان نکاتی را به آنها آموزش دهند.
سرماخوردگی
سرماخوردگی یکی از بیماریهایی است که تا به حال درمانی برای آن یافت نشده است؛ این بیماری با انسداد بینی، آبریزش بینی، سردرد خفیف، سوزش گلو، سرفه، خسخس سینه و... همراه است. 10 درصد از کودکان ممکن است در طول سال 12 بار سرما بخورند، ولی به طور متوسط هر کودکی 6 تا 8 بار در سال دچار سرماخوردگی میشود. اگر بافتهای لنفاوی در اثر سرماخوردگی بزرگ شود علائم انسدادی ایجاد میکند که به شکل خرخر شبانه است و کودک به علت خواب نامناسب، همیشه خسته و کسل به نظر میرسد. سرماخوردگی ممکن است ویروسی یا میکروبی باشد.
در صورتی که بیماری سرماخوردگی از نوع ویروسی باشد، به هیچ عنوان نباید از آنتی بیوتیک استفاده کرد، چرا که آنتی بیوتیک ها به هیچ عنوان بر عفونت های ویروسی تاثیر ندارند و تنها راه درمان آن استراحت و مراقبت است.
خروسک
بیماری دیگر شایع در فصل پاییز و زمستان خروسک است. این بیماری نیز در بیشتر موارد علت ویروسی دارد. این ویروس باعث تنگشدن حنجره و نای میشود و این مجاری که مجاری اصلی هستند، مشکلاتی را برای کودک پدید میآورند. بیماری معمولا با یک سرماخوردگی ساده شروع میشود؛ ویروس ممکن است از فرد بزرگسال به بدن کودک منتقل شده باشد. بعد از چند روز کودک دچار سرفههای خشک، خشن و صدادار میشود. اصطلاحا میگوییم سرفههای پارسمانند پیدا میکند. شدت بیماری در شبهاست، تنفس تندتر میشود و پوست شکم و دندهها حالت فرورفته پیدا میکند و گاهی کبودی لبها نیز دیده میشود. وقتی تنفس صدادار و بهسختی انجام میشود نیاز به عکسبرداری و بستریکردن کودک است. در مواقع خفیف، بخور سرد کمککننده است و حتی بردن کودک با پوشش گرم در هوای آزاد و سرد به کاهش التهاب کمک میکند. (بخور به دو شکل گرم و سرد است و میتوان آن را از داروخانهها تهیه کرد).
سینوزیت
این بیماری نیز ممکن است یکی از عوارض سرماخوردگی باشد و معمولا در کودکان بزرگتر و نوجوانان دیده میشود. چند نوع سینوزیت وجود دارد، ولی آنچه مدنظر است سینوزیت چرکی است. سینوزیت چرکی در کودکانی که تماس بیشتری با سیگار دارند یا دچار یک نوع آلرژی باشند، همچنین کودکانی که چیزی را وارد بینی میکنند یا ریفلاکس معده به مری دارند، بیشتر مشاهده میشود. علائم اصلی به صورت احتقان بینی، ترشح چرکی (ترشح غلیظ و زرد) و سرفههای شبانه است. بوی بد دهان، اِدِم دور چشم و سردرد در کودکان کمتر دیده میشود. اگر ترشح چرکی و سرفه بیشتر از دو هفته طول بکشد به سینوزیت شک میکنیم و معمولا تا 10 روز اول در یک سرماخوردگی عادی به سینوزیت مشکوک نمیشویم. درمان سینوزیت نیز مصرف آنتیبیوتیک است.
گلودرد یا فارنژیت
فارنژیت ممکن است علت ویروسی یا چرکی داشته باشد. گلودرد چرکی قبل از دو سالگی کمتر دیده میشود و در کودکان دبستانی شایعتر است. گلودردهای چرکی مهم هستند و معمولا با درد شدید گلو و تب بالا شروع میشود و از آبریزش بینی و سرفه هم خبری نیست. در معاینه، پزشک چرک گلو را مشاهده میکند. این بیماری حتما باید درمان شود و درمان آن نیز مصرف آنتیبیوتیکهاست. تشخیص اینکه گلودرد ویروسی یا چرکی است فقط به عهده پزشک است و خانوادهها در این مواقع باید از درمانهای خانگی خودداری کنند.
آنفلوآنزا
آنفلوآنزا بیماری ویروسی است که به شکل سرماخوردگی بسیار شدید ظاهر میشود و بیمار تب شدید بیشتر از 39 درجه سانتیگراد، درد استخوانی، کمردرد و درد اندامهای انتهایی، گلودرد و سرفههای خشک دارد؛ حتی ممکن است علائم گوارشی هم با آن همراه شود. بیماری، درمان آنتیبیوتیکی ندارد ولی برای کاهش علائم میتوان از تببرها و مسکنها استفاده کرد.
برای جلوگیری از آنفلوآنزا میتوان از واکسن استفاده کرد. واکسن اواخر تابستان و اوایل پاییز تزریق میشود. تجویز واکسن آنفلوآنزا از شش ماهگی شروع میشود؛ فقط برای بعضی کودکان تجویز واکسن ضروری است مثل کودکانی که مبتلا به بیماریهای قلبی، ریوی و کلیوی هستند. واکسن آنفلوآنزا سالانه تزریق میشود و فقط برای پیشگیری از آنفلوآنزاست و در پیشگیری از سرماخوردگی هیچ تاثیری ندارد.
برونشیت
این بیماری در کودکان کمتر از 2 سال و معمولا پنج تا شش ماهه اتفاق میافتد. مجاری هوا در این کودکان بسیار کوچک است. بیماری با تب خفیف شروع میشود و ممکن است تنفس صدادار شود و باید درمان مناسب انجام بگیرد.
التهاب برونش و برونشیت مکرر در کودکان موجب می شود سیستم تنفسی همواره درگیر بوده و ریه آنها به اندازه کافی رشد نکرده و به حجم طبیعی نرسد. از آن جا که تنها تا سن 18سالگی به حجم ریههای انسان اضافه میشود، تکرار این مساله احتمال ابتلا به مشکلات ریوی و تنفسی در بزرگسالی را برای این کودکان به همراه دارد. بنابراین بحث پیشگیری و درمان برونشیت در کودکان توسط والدین باید جدی گرفته شود.
اسهالهای ویروسی
اسهالهای زمستانی در کودکان عمدتا ویروسیاند (برخلاف تابستان که اسهالهای میکروبی شایع هستند). یعنی کودک با سرماخوردگی دچار اسهال و استفراغ میشود. در این مواقع نیز باید به از دست دادن آب بدن کودک توجه کرد و مصرف مایعات کودک را بالا برد.
لوزه سوم
لوزه سوم یکی از بافتهای لنفاوی است که به صورت تودهای در سقف دهان قرار گرفته است و معمولا با معاینه معمولی دیده نمیشود و اگر در اثر سرماخوردگی بزرگ شود علائم انسدادی ایجاد میکند که به شکل خرخر شبانه است و کودک به علت خواب نامناسب، همیشه خسته و کسل به نظر میرسد و گاهی ممکن است دچار شبادراری هم بشود. این کودکان تنفس دهانی دارند و کمکم صدای تودماغی پیدا میکنند. گاهی هم شنواییشان دچار مشکل میشود که حتما باید درمان شود؛ درمان نیز معمولا جراحی است.
نوشیدن چای آویشن همزمان با آغاز فصل زمستان نه تنها میتواند مقاومت بدن را در برابر ویروس سرماخوردگی و آنفلوآنزای فصلی بیشتر كند بلكه میتواند روند درمان سرماخوردگی را نیز تسریع كند. در برخی از متون طب سنتی به خواص نوشیدن دمنوش آویشن برای كنترل میزان قند خون به عنوان یك درمان جانبی نیز اشاره شده است.
