درمان بدون دارو

ادرار حاوی موادی هستند که تعدادی از آنها سنگ سازی را مهار کرده و تعدادی دیگر سنگ سازی را تسریع می کنند. مهمترین ماده ای که در ادرار سبب مهار سنگ سازی می شود، سیترات است. شایعترین علت متابولیک در بیمارانیکه دارای سنگهای کلسیمی هستند، دفع بیش از حد کلسیم از طریق ادرار است. میزان دفع کلسیم در 24 ساعت از راه ادرار در این افراد بیشتر از افراد عادی است. این بیماران میزان بیشتری از کلسیم از روده جذب می کنند ولی میزان کلسیم خون آنها طبیعی است، علتش این است که بلافاصله پس از جذب کلسیم از روده، آن از طریق کلیه ها دفع می شود. این افراد اگر کلسیم کمتر مصرف کنند (از طریق رژیم غذائی) باز میزان کلسیم دفع شده از طریق ادرار بیشتر از میزان کلسیم مصرفی خواهد بود. این کلسیم زیادی از استخوانها برداشت شده و دفع می شود. این افراد حتی اگر غذای فاقد کلسیم مصرف کنند، مثلا فقط قند مصرف کنند، باز کلسیم ادرار به میزان زیادی بالا خواهد بود. علاوه از آن افرادیکه دچار سنگ کلسیمی می شوند، میزان دفع اگزالات از ادرار آنها بطور متوسط افزایش می یابد. یعنی این بیماران بیشتر از افراد عادی از راه ادرار اگزالات دفع می کنند. بیماران مبتلا به سنگ اگزالات کلسیم اگر ویتامین C و یا مواد پروتئینی مصرف کنند، اگزالات ادرار آنها زیاد می شود. موضوع مهم این است که بیمارانی مبتلا به سنگ اگزالات کلسیمی، نباید مصرف کلسیم را محدود کنند، مثلا لبنیات نخورند. برای تشکیل سنگ اگزالات کلسیمی، وجود اگزالات در ادرار 15 برابر اهمیت بیشتری از کلسیم ادرار دارد. اگزالات اگر در روده آزاد بماند جذب شده و از راه کلیه دفع می شود، ولی اگر همزمان با اگزالات، کلسیم نیز در روده ها باشد، کلسیم به اگزالات چسبیده و سبب دفع آن می شود و از جذب اگزالات جلوگیری می کند. در حقیقت افرادیکه دارای سنگ اگزالات کلسیمی هستند، اگر کلسیم مصرف نکنند، میزان تشکیل سنگ در آنها افزایش می یابد.
سیترات در ادرار به کلسیم متصل شده و سبب می شود که کلسیم به حالت اشباع نرسد و از رسوب آن جلوگیری می کند. در افرادیکه میزان سیترات ادرار آنها اندک است، خطر تشکیل سنگهای کلسیمی بیشتر می شود. کاهش پتاسیم خون و مصرف بعضی از داروها مثل Topiramate سبب کاهش سیترات ادرار می شود. از طرف دیگر اگر میزان اسید اوریک ادرار زیاد شود، سبب تسریع در تشکیل سنگ اگزالات کلسیمی می شود، اسید اوریک قابلیت حلالیت اگزالات کلسیم را کاهش می دهد. مواد غذائی پروتئینی منشاء اسید اوریک ادرار هستند.