درمان بدون دارو

داروهای ضدسرفه شش نوعند
انواع مختلفی از داروهای ضدسرفه وجود دارند، اما می‌توان آنها را به 6 گروه عمده تقسیم کرد:
 
1- داروهای خلط‌آور (اکسپکتورانت): اکسپکتورانت‌ها شاید شناخته‌شده‌ترین داروهای ضدسرفه در بازار هستند که به آنها «شربت سینه» هم گفته می‌شود. این داروها با رقیق‌کردن خلط، باعث دفع راحت‌تر آن می‌شوند. زمانی که سرفه‌ها خلط‌‌دار باشند، مصرف این‌گونه داروها توصیه می‌شود.
 
تهیه شربت‌های اکسپکتورانت‌ ساده، نیازی به نسخه ندارد و می‌توان آنها را به راحتی از داروخانه‌ها تهیه کرد، اما تهیه بعضی از انواع آن که حاوی کدیین هستند، به نسخه پزشک نیاز دارد.
یکی از معمولی‌ترین داروهای‌ خلط‌آور «گایافنزین» است. البته شربت‌های اکسپکتورانت موجود در بازار، علاوه بر گایافنزین، حاوی یک ماده آنتی‌هیستامین (ضدحساسیت) و ضداحتقان هم هستند که باعث کم شدن ترشحات می‌شود.
بعضی شربت‌های گیاهی نیز وجود دارند که عملکرد مشابهی دارند و باعث آبکی‌شدن خلط‌ می‌شوند. از آن جمله می‌توان به شربت «ترسیان»، «تیمیان»، «تیمکس» و «برونکوتیدی» اشاره کرد. بیشتر این شربت‌ها از عصاره گیاه آویشن تهیه شده‌اند که آثار خلط‌آور و ضدسرفه خوبی دارد.
داروی گیاهی دیگری به نام «پروسپان» نیز آثار مشابهی دارد. این دارو از عصاره برگ گیاه پیچک تهیه می‌شود و ضدسرفه خوبی است.
پزشکان متخصص اطفال توصیه می‌کنند کودکان زیر شش سال از داروهای ضدسرفه استفاده نکنند، چون زیان این داروها برای آنها بیش از منافعشان است
2- داروهای سرکوب‌کننده مرکزی سرفه: معروف‌ترین این داروها «دکسترومتورفان» است. این دارو با اثر روی مرکز سرفه در بصل‌النخاع، باعث کم‌شدن سرفه بیمار می‌شود. دکسترومتورفان به اشکال شربت، قرص و قطره در داروخانه‌ها موجود است.
نوع دیگری از این دارو «دکسترومتورفان‌پی» نام دارد که علاوه بر دکسترومتورفان، حاوی پسودوافدرین (یک ماده ضداحتقان) هم است.
این داروها برای درمان سرفه‌های خشک و بدون خلط‌ مناسب هستند و استفاده از آنها در سرفه‌های خلط‌‌دار، نه‌تنها اثری ندارد، بلکه می‌تواند باعث باقی ماندن ترشحات در ریه شود و بیماری را طولانی‌تر کند.
3- داروهای آنتی‌هیستامین (مانند دیفن‌هیدرامین، پرومتازین، کلرفنیرآمین): این داروها با کاهش آزادشدن هیستامین در بدن،‌ باعث کم‌شدن ترشحات ریه و خلط می‌شوند. بیشتر داروهای سرماخوردگی حاوی آنتی‌هیستامین هستند
4- دکونژستان‌ها (ضداحتقان‌ها) مانند فنیل‌افرین و پسودوافدرین: این داروها باعث تنگ‌شدن عروق‌خونی در ریه‌ها و بینی می‌شوند و احتقان را کاهش می‌دهند. بیشتر داروهای سرماخوردگی هم حاوی ضداحتقان هستند.
5- داروهای تسکین‌دهنده: در بسیاری موارد، می‌توان با استفاده از شیر ولرم، عسل، آبلیمو و بخور آب (یا اکالیپتوس) و دم‌کرده آویشن سرفه را کاهش داد. این روش‌ها به‌خصوص در سرفه خشک اثربخشی خوبی دارند.
نوشیدن آب ولرم فراوان هم در مورد سرفه‌های خلط‌دار یکی از راه‌های رقیق‌کردن خلط و دفع راحت‌تر آن است که حتی در مواردی بیش از مصرف داروهای خلط‌آور توصیه می‌شود. این راه‌های تسکینی به‌خصوص در مورد کودکان بسیار باارزش هستند
کودکان زیر شش سال از داروهای ضدسرفه استفاده نکنند، چون زیان این داروها برای آنها بیش از منافعشان است.
6- بی‌حس‌کننده‌ها و داروهای موضعی: برخی قرص‌های مکیدنی‌ حاوی منتول، آثار ضدسرفه خوبی دارند. این قرص‌های مکیدنی را که گاهی آبنبات سرد (cold candy) می‌نامند، باعث ضدعفونی‌شدن و تسکین‌ گلو، حلق و حنجره می‌شوند.
به‌علاوه،غرغره‌کردن بعضی شربت‌ها (مانند دیفن‌هیدرامین) به‌علت خاصیت بی‌حس‌کنندگی آنها باعث بهبود سرفه می‌شود. غرغره آب‌نمک ولرم نیز روش خوبی برای کاهش سرفه است.
 
بعضی داروها (مانند فنتول یا کامفر) نیز روی گلو یا سینه افراد بیمار زده شده و باعث تسکین سرفه می‌شوند